156CM Slicica naslovne pored logoa

PROSTOR BANNER

Agroekologija pejzaža

Pejzažna arhitektura /

Pod agroekologijom se podrazumijevaju sistemi poljoprivredne proizvodnje nove generacije, novog doba. Oni pružaju maksimalnu produktivnost uz poštovanje i unapređenje ekosistemske, prirodne osnove prostora na kome se nalaze.

Intenzivna poljoprivreda koja je decenijama unazad bila i jeste primarni način poljoprivredne proizvodnje evidentno je narušila, a najčešće i potpuno uništila prirodne ekosisteme šumskih i plavnih područja. Iako u okvirima naših skromnih poljoprivrednih površina mi nemamo ovako drastične primjere, Sjeverna i Južna Amerika, Azija pa i cio svijet, doživljeli su nepovratne gubitke šumskih površina, što rezultira velikim gubitkom staništa, vrsta, jednom opštom degradacijom živog svijeta, ali i predjela kao ambijenta i životnog prostora uopšte.

WWW VIGNAIOLIDELTRENTINO IT VALLE DI CEMBRA1

Povećanje intenziteta poljoprivredne proizvodnje direktno vodi ka pojednostavljenju predionog obrazca, smanjenju predione raznolikosti, a to rezultira povećanom gubitku biološke ali i pejzažne vrijednosti. Posmatrano u većoj razmjeri, na manjim površinama, podjednako dolazi do osiromašenja staništa i prirodnih procesa, i u lokalnoj sredini ovi predjeli gotovo da nemaju skoro nikakvu vizuelnu ali ni socijanu, društvenu vrednost. U tom smislu, pogotovo u zemljama Mediterana koje su uveliko orjentisane i na turističku promociju svojih agrarnih područja, radi se na unapređenju ovih površina, i podizanju njihove ekološke i predione, pejzažne vrijednosti.

Soave

U ekološkom smislu inteznivni poljoprivredni zasadi vode ka uniformnosti habitata, koji osim za kulturu koja se gaji, postaje vrlo siromašan. Takođe, u tim pojednostavljenim predionim obrascima povećava se intenzitet štetočina, a njihova raznolikost opada. Prisustvo korisnih insekata, polinatora prije svega, drastično opada, te se i efekti oprašivanja svode na minimum, što je izuzetno nepovoljno za kulture koje nemaju sposobnost  samooprašivanja. Drugi negativni efekti su erozija, veliki gubici vode, gubitak organske materije u zemljištu...

Multidisciplinarni pristup dizajniranju, osmišljavanju agrarnih područja, unapređuje njihovu vrijednost sa svih aspekata (ekonomska, ekosistemska, vizuelna, društvena vrijednost) i to kroz zajedničko djelovanje struka kao što su pejzažni arhitekti, agronomi, ekolozi, hidrolozi, biolozi.

foto 4

 


Agroekologija se može posmatrati i šire, sa stanovišta vrijednosti predjela kao ne samo proizvodne, ekosistemske, ekološke instance, već kao multifunkcionalna platforma koja ujedinjuje elemente tog predjela, i koja kao zajednički imenitelj multiplicira dobrobiti lokalne zajednice da svoje tradicionalne ili novostečene agrarne predjele unaprijedi i učini održivijim za budućnost.


 

Ciljevi unapređenja, i uopšte sveobuhvatnih promjena u načinu funkcionisanja agrikulturnih predjela ostvaruju se kroz :

-  Zaštitu postojećih prediono visoko vrijednih agrarnih pejzaža kroz registar Globalno važnih sistema poljoprivrednog nasleđa -GIAHS (The Globally Important Agricultural Heritage Systems)

-  Empirijski, naučno dokazana efikasnost primjene ekoagrarnog pristupa u dizajniranju poljoprivrednih površina, odnosno poljoprivrednih predjela

-  Implementacija multidisciplinarnih znanja i prezentacija istih donosiocima odluka

-  Edukacija na lokalnom nivou- pokazati lokalnoj zajednici da je u njihovom interesu da ovakve principe primjene

-  Implementacija turizma kao podjednako važnog elementa agrarne politike i vizije.

Multifunkcionalni agrarni pejzaž omogućava (prema F. Neonato, 2021) :

-  Zaštitu zasada od dominantnih vjetrova i eventualnih zagađenja

-  Poboljšavanje mikroklime

-  Proizvodnju drvne mase

-  Proizvodnju hrane

-  Povećanje biodiverziteta

-  Povećanje učešća polinatora i biološki način borbe protiv štetočina vrstama koje su prirodni predatori

-  Zaštitu od erozije i povećanje učešća organske materije u tlu

-  Podizanje kvaliteta ruralnog pejzaža

-  Podizanje kvaliteta i opsega turističke ponude i rekreativnih sadržaja

Primjer ekoagrarnog predjela u dolini Noto, Sicilija

Monozasad badema transformisan je ovim principima do visoko biološki vrijednog ekoagrarnog predjela, koji sada postaje mnogo kompleksniji i kvalitetniji. U procesu dizajniranja izdvojeni su i inkorporirani elementi kao što su: pravilno terasiranje padina, formiranje hidrološkog sistema za brzu drenažu, podizanje vetrozaštitnih pojaseva, formiranje irigacionog sistema, formiranje linearnih zasada polinatorskih vrsta (lavanda, žalfija, santolina, ruzmarin, ruža...), pospješivanje proizvodnog pogona introdukcijom više vrsta za proizvodnju kako bi se podigla ekološka stabilnost( prelazak iz monozasada u zasad više produktivnih vrsta- maslina, kajsija, trešnja, dunja..), podizanje živica kao elementa staništa za ptice i insekte i njihovo kretanje, očuvanje djelova autohtone makije kao biološki važnog elementa i elementa identiteta prostora. Na ovaj način postignuti su prikazani ciljevi, koji sam proizvodni proces podižu na viši nivo i omogućavaju mnogo kompleksniji pristup, jer postaju interesantni i za turistički razvoj i popularizaciju ovakvog načina poljoprivredne proizvodnje ali prije svega, geografskog regiona u kome se ovi predjeli nalaze.

foto 2

Agroekologija se može posmatrati i šire, sa stanovišta vrijednosti predjela kao ne samo proizvodne, ekosistemske, ekološke instance, već kao multifunkcionalna platforma koja ujedinjuje elemente tog predjela, i koja kao zajednički imenitelj multiplicira dobrobiti lokalne zajednice da svoje tradicionalne ili novostečene agrarne predjele unaprijedi i učini održivijim za budućnost.

 

 LOGO WHITE

Časopis za Arhitekturu, građevinarstvo, enterijer. dizajn i ličnosti.

Kontakt


Tel: +382 (0) 20 653 271

Tel: +382 (0) 69 429 375

Tel: +382 (0) 67 210 904

E-mail: casopisprostor@gmail.com

Podgorica

 

Časopis Prostor u inboxu

PRIJAVA ZA NEWSLETTER:

We do not spam!