Prostor_66

PROSTOR BANNER

Intuitivna dimenzija arhitekture

Urugvajski arhitekta Rafael Viñoly nalazi se na čelu arhitektonskog biroa Rafael Viñoly Architects - njegova djela se mogu nači na svim meridijanima i u svim većim gradovima širom svijeta. Od Tokija do Urugvaja Viñoly dramatično ostavlja svoj trag na gradskom krajoliku.

Rođen u Urugvaju i obrazovan u Argentini, Rafael Viñoly je 1978. napustio Argentinu i nakon kratkog uspjeha na Harvardovoj postdiplomskoj školi dizajna, Viñoly je živio i radio u Njujorku od 1979. godine.
Rafael Viñoly Architects biro osnovan je 1983. godine sa sjedištem u Njujorku i kancelarijama u Londonu, Mančesteru, Abu Dabiju, Buenos Ajresu, Čikagu i Palo Altu. Tokom poslednjih trideset tri godine, ključni zaštitni znak ove prakse je njegova sposobnost da izmisli institucionalne tipologije i integriše javno prostore u stambene zgrade.
Raznovrsni tipovi objekata koje je biro projektovao uključuju nagrađivane sudove, muzeje, centre umjetnosti, kongresne centre, atletske objekte, banke, hotele, bolnice, laboratorije, prostore za rekreaciju, stambene komplekse i trgovačke, industrijske i obrazovne sadržaje. Projekti se kreću u obimu, od laboratorijskih pprostorija do velikih urbanističkih komercijalnih i institucionalnih master planova. Biro je, takođe, radio nekoliko projekata koji uključuju restauraciju i proširenje zgrada od značajne istorijske i arhitektonske vrijednosti.
„Inteligentni projektantski pristup zajedno sa mogućnostima multidisciplinarne kompanije omogućava kreativne odgovore na programske zahtJeve. Projekat smatramo integrisanim poljem u kom programiranje, funkcija, primjena, inženjering, ekonomska izvodljivost i kulturni uticaj nijesu nezavisna pitanja ili discipline, već elementi koji se moraju jednako proučavati i implementirati. Ovaj pristup zahtjeva svestranost, stručnost i, prije svega, pragmatičnost koja proširuje potrebu za kreativnošću, a ne ograničava je.“

Godine 1989. vlada u Tokiju organizovala je anonimni međunarodni konkurs za projekat novog javnog kompleksa koji bi postao žarište kulturnog i komercijalnog života u glavnom gradu. Lokalitet, koji je ranije bio sjedište opštine, nalazi se u najvažnijoj poslovnoj četvrti Tokija, koja graniči sa trgovačkim i zabavnim okrugom Ginza. Sto metara zapadnije, pored mreže gradskih blokova koji su bili planirani nakon Drugog svijetskog rata, nalaze se javne bašte carske palate, a na istoku krivina čuvenog vijadukta željezničke pruge Bullet. Ovi različiti uslovi ograničavali su nepravilno oblikovanu parcelu. Na površini od 6,7 hektara trebalo je smjestiti objekat koji je, zbog velikog programa, bilo teško uklopiti.
Tokyo International Forum je objekat koji ima raznovrsne, specijalizovane funkcije – od konferencija, skupština, izložbi i sajmova do pozorišta i informativnog centra.
Glavni javni prostor i primarna funkcija čitavog kruga kompleksa je staklena dvorana dimenzija 225x60 metara, čiji oblik sočiva ogledala prati linije parcele. Krov ovog impozantnog atrijuma podržan je inovativnim rešetkastim sistemom lučnih greda sa monumentalnim rešetkama koje filtriraju svjetlost u prostor, a istovremeno odražavaju prisustvo objekta na gradskom obrisu.

5


Preko 25 000 kvadratnih metara stakla bilo je potrebno za zastakljivanje fasade. Izuzetna transparentnost fasadnih površina postiže se eliminacijom obodnih stubova koji bi obično nosili težinu zidova i krova. To se postiglo prenošenjem težine od 25 000 tona sa krovne konstrukcije na samo dva stuba koji su na rasponu od 185 metara, prečnika nešto više od jednog metra. Stakleni zidovi atrijuma se oslanjaju na veoma laganu čeličnu konstrukciju koja je jedva veća potkonstrukcije potrebne za postavljanje staklenih ploča od 9 kvadrata. Dodatni sistem spregova pričvršćuje se na ovu laganu čeličnu konstrukciju kako bi se prihvatilo opterećenje vjetra na ogromnoj površini zidova. Horizontalno odstupanje tih istih sila „podržavaju“ mostovi koji djeluju kao grede u sredini čitavog volumena objekta.
Sve skupa, konstruktivni sistem foruma je izuzetno lagan i fleksibilan sa obzirom na ekstremne seizmičke sile na koje je projektovan.
Hale A, B, C i D, odnosno pozorište sa 5 000 sjedišta, fleksibilni prostor od 3 000 sjedišta, muzička dvorana od 1 500 sedišta i pozorište od 600 mjesta, tretirane su kao samostalni objekti, i u odnosu na veličinu raspoređeni sa najvećom na sjevernom dijelu lokacije, a najmanjom na južnoj. Njihovi lobiji zamišljeni su kao platoi koje se guraju ispod svake dvorane. Ovi prostori zatvoreni staklom pružaju neprekidan pogled na objekat foruma.
Sama lokacija čini objekat glavnom pješačkom stazom. Tokom godine milioni ljudi prolaze kroz njega i susreću se sa prodavnicama, restoranima, bibliotekom/medijatekom, javnom umjetnošću i umjetničkim galerijama. Ispod nivoa prizemlja nalazi se veliki prostor sa hranom, prodavnice i obrazovne ustanove. To je ključna cirkulaciona arterija za kompleks koji ga povezuje sa regionalnom i lokalnom željezničkom mrežom, omogućava pristup lobijima svake od sala i gleda na glavnu izložbenu salu.

Novi terminal na Međunarodnom aerodromu Carrasco, koji opslužuje glavni grad Urugvaja Montevideo, projektovan je u funkciji proširenja kapaciteta i podsticanja komercijalnog rasta i turizma u okruženju.
Projektom se ističu i u prvi plan stavljaju javne zone, uključujući bezbijedan hodnik sa piste kao i potpuno pristupačan glavni hol i terasu za odlazak pored puta, pružajući pogodnosti poput otvorenog prostora, prirodnog svjetla, restorana, maloprodaje i pejzaža, a sve se nalazi ispod blago zakrivljenog krova dužine oko 365 metara.
Nježna krivina i nizak profil ovog monolitnog krova pomažu integraciji zgrade u konteks okruženja. Vanjske hodne linije i valovita geometrija podsjećaju na prirodni pejzaž Urugvaja, što ga čini ne samo ikoničnom arhitektonskom strukturom, već i simboličkom.
Unutar zgrade i dolasci i odlasci sa aerodroma su odvojeni nivoima ploča – dolasci su na nivou tla, a odlasci na prvom spratu. Takođe, saobraćajni tokovi su isto tako nezavisni. Javna, uređena terasa zauzima drugi sprat iznad nivoa polazaka, pružajući pogled na pistu i glavni javni hol.
Putnici cirkulišu kroz potpuno zastakljeni nivo mezarina, koji je transparentan što omogućava lakšu orjentaciju na terminalni prostor prije nego što se spuste u prostor za imigraciju, za prtljag i carinu.
U skladu sa dugom tradicijom velikih transportnih prostora, nivo odlaska je jedan veliki prostor. Sa ostakljenjem na sve četiri strane i izuzetno vitkim konstruktivnim nosačima, čini se da krov lebdi iznad zgrade.
Na nivou polaska smješten je veliki hol i sigurnosni punktovi za putnike od kojih je svaki odvojen bezbjednosnom kontrolnom tačkom i imigracijskom kontrolom u središtu. Četiri fiksna, uzdignuta pješačka mosta koja sadrže ukupno osam putničkih kapija, povezuju putnički prilaz sa letilicama i pružaju pristup pregači za manje avione.
Iako je arhitektonsko rješenje za međunarodni aerodrom Carrasco moderno po konceptu prostora, funkcije i strukture, krov je regionalno inspirisan i crpi snagu iz svog odnosa sa okolnom topografijom.
Zgrada, najveći projekat biroa Viñoly u matičnoj zemlji utjelovljuje transformaciju Urugvaja iz važne regionalne zemlje u međunarodno odredište za trgovinu i putovanja.
„U Urugvaj, prijatelji i porodica vas i dalje dočekuju i ispraćaju na aerodromu, tako da ovaj terminal pruža odlične prostore za ljude koji ne putuju, kao i one koji negdje idu. Atrijum, glavni hol, terasa i putnički prostor čine ovo mjesto dramatičnim i dobrodošlim za sve.“

2

Smješten u Columbia Point distriktu u Bostonu, sa pogledom na luku Boston i pored predsjedničke biblioteke i muzeja JFK, Edward M. Kennedy Institute for the U.S.Senate je još jedan u nizu projekata biroa Rafael Viñoly Architects. Objekat, kutija unutar kutije, prati minimalistički stil.
Objekat će se sastojati od oko 40 000 kvadratnih metara programskog prostora, koji će se uglavnom sastojati od učionica, obrazovnih eksponata i predstavništva Senatskog doma. Prizemni nivo instituta napravljen je od bijelog betona sa probijenim otvorima prozora kako bi se transponovali elementi sa susjedne predsjedničke biblioteke John F. Kennedy - ja, arhitekte I.M. Pei - ja.
Poseban akcenat dat je vanjskom uređenju u čijem je središtu travnjak, koji dovodi posjetioce do ulaza u zgradu. Ovaj travnjak je omeđen sa dva trouglasta volumena koji definišu ulaz i geometrijski povezuju institut sa bibliotekom JFK. Spoljni otvoreni prostor je veza između Instituta, biblioteke JFK i univerziteta, a istovremeno djeluje i kao veza sa rivom i lukom. Pristup ulazu osmišljen je tako da uključi elemente iz svake od 50 država i poboljša veze između zgrade i čitave nacije.
Ulaskom u predvorje objekta geometrija arhitekture odmah postaje vidljiva. Otvori u krovu unose prirodnu svjetlost u prostor i odvajaju bijelu, kosu tavanicu po obodu od sive površine spuštenog plafona koji djeluje kao predimenzionisani vijenac za kameni memorijalni zid, zid koji služi i kao ulaz u dom senata. LED rasvjeta je uvučena u kosinu plafona ispred zida tako da stvara samo najmanji odraz na kamenoj površini zida.
Dok se izložbeni prostori nastavljaju sa svake strane memorijalnog zida, krovno osvjetljenje se pretvara u LED svjetlosnu uvalu. Pošto su svi eksponati digitalni i projektovani su na okolne zidove, prirodno svjetlo bi prikrilo zaslone. Da bi se osigurala vidljivost i ujednačenost, nivoi svjetlosti se drže na 20 luksa.
U replici senatskog doma osvjetljenje ponovo stvara izgled i osjećaj stvarnog prostora. Na balkonu postoje zidne svjetiljke po mjeri i jedinstveni sistem osvjetljenja stakla na obodu koji svjetlost postavlja na zid balkona.
Noću zgrada oživljava u suptilnoj temperaturnoj promjeni boje koja stvara vizuelnu hijerarhiju svjetlosti.

3

Mostom preko Lagune Garzon su povezane opštine Rocha i Maldonado u Urugvaju, a izgrađen je 2015. godine. Do izgradnje mosta preko vode se prelazilo isključivo splavom.
Betonska konstrukcija podiže se iznad vode na cilindričnim stubovima i formira „lagunu unutar lagune“, pa je unutar ovog zanimljivog mosta moguće plivati, pecati ili razgledati prelijepu okolinu zahvaljujući pješačkim stazama koje se nalaze sa spoljnje i unutrašnje strane kružnog puta.
„Koncept Puente Laguna Garzon imao je za cilj da se transformiše tradicionalni saobraćajni prelaz kako bi se smanjila brzina automobila na ovom prelijepom mjestu, te tako pružila prilika da ljudi uživaju u panoramskom pogledu na predivan pejzaž, a da se u isto vrijeme u centru stvori i prostor za pješake“, kaže arhitekta Viñoly.
Rad na mostu preko lagune trajao je nešto više od godinu dana, a prethodila mu je šestodogišnja javna rasprava koja je na kraju dovela do izgradnje ovog neobičnog mosta.
Svečano je otvoren krajem decembra 2015. godine, u njegovu izgradnju uloženo je 11 miliona dolara. Nalazi se blizu popularnih odmarališta Punta del Este i Jose Ignacio i trebalo bi dodatno da ubrza razvoj obale Rocha.

U trenutku kada je dovršen, supervisoki rezidencijalni neboder u središnjem dijelu Menhetna u Njujorku, bio je druga najviša zgrada u gradu (nakon poslovnog One World Trade Center - a), ali i najviša stambena zgrada u zapadnoj hemisferi.
Autor projekta po adresi nazvanog 432 Park Avenue je Rafael Viñoly, a gradnja je završena 2015. godine. Neboder je izgrađen na mjestu gdje je nekad stajao 1926. godine izgrađeni Drake Hotel sa 495 soba, koji je sada zamijenilo 427 metara visoko zdanje.
Neboder pravilne forme, jednakih kasetiranih fasada od zaglađenog sloja betona i svim jednakim prozorima, elegantno je oblikovan. Neke kritike idu prema tome da je preuzak za svoju visinu. Međutim, vrlo uski i izuzetno visoki neboderi dio su aktuelnog trenda u gradu koji ima izrazitu istoriju neboderogradnje, a može se govoriti i o svojevrsnom „fenomenu 57 ulice“, u blizini južne strane Central Parka, u i oko koje su takve tipologije sada uglavnom locirane i planirane.
Tako je 432 Park Avenue tek jedan od supervisokih nebodera koji su već izgrađeni – poput nebodera One 57 iz 2014. godine – ili se tek grade u toj zoni. Primjera radi, 57W57 (poznat i kao MOMA Tower) Jeana Nouvela ili ultra uski 111 West 57th Street. Neki od planiranih nebodera u ovom dijelu Menhetna visinom će nadmašiti sve do sada tamo izgrađene.
Enterijer se sastoji od jasnih i čistih linija u kombinaciji sa modernim kućanskim aparatima koji daju osjećaj sofisticiranog luksuza. Boje su jednostavne, uglavnom nijanse bež, sive te bijela boja koje su sparene sa materijalima poput metmera, svijetlog drveta i decentnih keramičkih pločica. Život u ovom neboderu donijeće svojim stanarima povlastice, poput zatvorenog bazena, primaće sobe opremljene poslugom, privatnog bazena, spa i fitness centra, saune, knjižare sa prostorom za čitanje, projekcijske sobe, igraonice i obezbjeđenog parkirališta.

4


Projekat The Waterline Square obuhvata tri različite stambene kule smještene u novom parku od 2,6 hektara koji povezuje blok sa susjednim parkom rijeke Hudson na krajnjoj zapadnoj strani Menhetna. Smješten između dvije četvrti, kompleks stanovnicima nudi široke pogodnosti i sadržaje.
Položaj svake kule utvrđen je kao dio transformacije master plana lokaliteta. U skladu sa ugaonim i pomjerenim ravninama omotača, koji su direktno uticali na geometriju pojedinih objekata u toku razvoja projekta, kompleks The Waterline Square stvara jedinstven vertikalni objekat kristalnog oblika postavljen u pejzažu staklenih kula duž obale rijeke Hudson.
Naizgled nasumično zarubljivanje kubusa objekta naglašava njegovu fasadu, ali ova prividna slučajnost je izraz specifičnih unutrašnjih funkcija (život nasuprot spavanju i objedovanju). Fasadno zastakljivanje i neproziran raspored ploča pokreću se uštedom energije i uokvirivanjem pogleda na grad i rijeku.
The Waterline Square se sastoji od 35 spratova: 21 sprat stanova za iznajmljivanje, 11 spratova kondominijuma, od kojih su dva gornja dvoetažni penthouse i dvije tehničke etaže na vrhu. Zgrada ima dva odvojena lobija za kondominijum i rezidencijalne sadržaje koji su povezani sa centralizovanim sadržajima Waterline Club - a koji se nalaze ispod nivoa parka. Sadržaji kondominiuma uključuju ugostiteljske, rekreativne i prostorije za sastanke na 22. spratu, kao i terasu, iz koje se pruža pogled na rijeku i park ispod. Ovi prostori kao i apartmani za iznajmljivanje na drugom spratu zamišljeni su da služe kao prošireni životni prostori za sve stanovnike.
Postoje dva prodajna prostora na severu i jugu zgrade. Sjeverni maloprodajni prostor planiran je kao restoran sa vanjskim sjedenjem uz susjedni uređeni park, dok je južni maloprodajni prostor planiran kao komercijalni prostor okrenut ulici.
Vrh zgrade, gdje se ugaona masa kule proteže tako da ne postoji „krov“, služi za smještaj tehničkih prostora, uključuju opremu za obnovu energije kao i jedinicu za održavanje zgrade koja je u potpunosti sakrivena fasadnom „mrežom“ stakla.

priredila: Tamara Novaković

 

 LOGO WHITE

Časopis za Arhitekturu, građevinarstvo, enterijer. dizajn i ličnosti.

Kontakt


Tel: +382 (0) 20 653 271

Tel: +382 (0) 69 429 375

Tel: +382 (0) 67 210 904

E-mail: casopisprostor@gmail.com

Podgorica

 

Časopis Prostor u inboxu

PRIJAVA ZA NEWSLETTER:

We do not spam!