Prostor_66

PROSTOR BANNER

Biološki bazeni

Osim što su ekološki podobniji, voda iz ovih bazena ne izaziva iritacije očiju i kože, kao što može biti slučaj sa vodom tretiranom velikim količinama hlora. Biološki bazeni za kupanje se samoprečišćavaju, koristeći za to sistem regeneracije, odnosno kombinaciju filtera, šljunka i žive komponente- akvatičnih biljaka. Sistem regeneracije podrazumijeva da se bazen sastoji iz dva dijela- zone regeneracije i zone za kupanje. Njihov idealan međusobni odnos je 50:50, ali zona regeneracije, u zavisnosti od sistema i dodatnog filtriranja može biti i manja. Suština cijelog procesa je u onemogućavanju širenja algi, kao posljedice eutrofikacije vode, kao i u eliminaciji fosfora, uz istovremeni proces obogaćivanja vode kiseonikom. Filtracija vode vrši se tako što se čvrste plutajuće čestice i prljavština na površini vode uklanjaju površinskim oticanjem u posebni spremnik, a voda konstantno cirkuliše između zone regeneracije i zone za kupanje, što se postiže specijalnim pumpama. Zonu za regeneraciju čini posebno izgrađeni bazen, koji je podvodnim zidom djelimično odvojen od zone za kupanje, i napunjen šljunkom različite granulacije. Miješanje vode može se postići i podzemno, tako da ove dvije zone na površini djeluju potpuno odvojeno. Tu se nalaze i specijalno odabrane akvatične vrste biljaka:

bazen2

-Plutajuće vrste- njihovi se listovi i cvjetovi nalaze na površini vode, a korijen je pričvršćen za podlogu. Pružaju sjenku i UV zaštitu vodenim organizmima. (rod Nymphaea, rod Iris- lokvanji I vodeni irisi)

-Vrste koje vrše oksidaciju vode- mogu biti potpuno pod vodom ili plutajuće. Onemogućavaju bujanje algi oslobađanjem kiseonika u vodu, razlažući nitrate i fosfate. (vrste Ceratophyllum sp., Elodea sp. , Zoster sp., …)

-Biljke kao biološki filter- u simbiozi sa mikroorganizmima na korijenu biljke, vrši se uklanjanje kontaminitrajućih materija, kao i neutralizacija viška hranljivih materija, koje bi pogodovale širenju algi. (rod Phragmites- trske, rod Lythrum…)

bazen1

Prednosti i mane

Sa ekološkog stanovišta, ovi su bazeni višestruko kvalitetniji od klasičnih. Pune se vodom samo jednom, voda se više ne mijenja, a ona se u zimskim mjesecima normalno zamrzava, kao u prirodnim jezerima. Zona regeneracije predstavlja stanište ne samo za biljke, već i za insekte , i druge male životinje. Larve komaraca jedu insekti koji se tu zadržavaju, a konstantno cirkulisanje vode onemogućava zabarivanje i zadržavanje larvi. Ne koriste se hemikalije uopšte, a filteri se mijenjaju na nekoliko godina. Početno ulaganje u ovakav sistem je veće nego kod klasičnih bazena, ali se dugoročno cijena održavanja drastično smanjuje. Održavanje se uglavnom svodi na redovno čišćenje zone regeneracije i eventualnu zamjenu biljaka.
Međutim, najčešći problemi sa ovim bazenima odnose se ustvari na nespremnost korisnika da prihvate zelenu i braon boju vode – svima je daleko dopadljivija tirkizna boja klasičnih bazena, svoje okruženje u bazenu teško dijele sa posjetiocima, najčešće žabama, a i čišćenje i godišnje održavanje zone sa biljkama iziskuje veće angažovanje. Ovi nedostaci pomjerili su granice u konstrukciji i dizajnu bioloških bazena, te su konstruisani bazeni u kojima je zona regeneracije fizički odvojena od zone za kupanje, a protok vode se odvija podzemno, specijalnim pumpama.

bazen3

„Živi“ bazeni

Najnovija rješenja su nazvana „živim“ bazenima, koji spolja izgledaju potpuno isto kao klasični bazeni. Cio sistem biološkog prečišćavanja odvija se bez biljaka, u podzemnim rezervoarima, sistemom odvajanja mehaničkih nečistoća specijalnim robotom koji se kreće po dnu i zidovima bazena, i dalje filtriranjem kroz slojeve šljunka, peska, biofiltera i specijalnih filtera za fosfor.
Biofilteri sadrže bakterije, koje razlažu organsku materiju do mineralne, potpuno eliminišući nečistoće. Oslobođeni fosfor, kao glavna hrana za alge, apsorbuje se kroz specijalni filter, a voda potpuno prečišćena i siromašna materijama koje pogoduju razvoju algi upumpava se nazad u sistem. Cio sistem je sakriven ispod bazena i prostora za odmor oko bazena.
Biološki bazeni nisu ograničeni samo na male, privatne bazene. Danas se oni formiraju kao javna kupališta, gradski bazeni, ili bazeni u okviru stambenih kondominijuma.

bazen4


Kao i kod svih netradicionalnih, nestandardnih konstruktivnih i dizajnerskih rješenja, realizacija ovakvih bazena zavisi od spremnosti pojedinca da ih prepozna i implementira. Oni izazivaju interesovanje, pogotovo ako je vidljiv djo sa biljkama, ljude privlači sve što je ekološki, prirodno, na taj način doprinose zdravijoj sopstvenoj životnoj sredini, i to je ono što može biti atraktivno. U tom smislu vidim biološke bazene kao način da se gravitira baš u sektoru javnih ili polujavnih objekata (kupališta, spa centri, rehabilitacioni centri, i sl)-na taj način se javnost privlači a eliminiše se lični momenat održavanja, koji uglavnom odbija ljude. Biološki bazeni sigurno su izbor za one koji o sebi i svojoj okolini razmišljaju, a spremni su na kompromis, vizuelni, i suštinski.

tekst: Danica Mihaljević Davidović,
diplomirani inženjer pejzažne arhitekture
Pejzažni arhitekta u Studiju Synthesis i CAU, centar za arhitekturu i urbanizam, Podgorica

 

 LOGO WHITE

Časopis za Arhitekturu, građevinarstvo, enterijer. dizajn i ličnosti.

Kontakt


Tel: +382 (0) 20 653 271

Tel: +382 (0) 69 429 375

Tel: +382 (0) 67 210 904

E-mail: casopisprostor@gmail.com

Podgorica

 

Časopis Prostor u inboxu

PRIJAVA ZA NEWSLETTER:

We do not spam!